Fałszywe oskarżenie w Niemczech – kara za Falsche Verdächtigung gemäß § 164 StGB i obrona Polaków

Zgłoszenie kradzieży na policji, oskarżenie współpracownika o przestępstwo albo zawiadomienie dotyczące byłego partnera mogą prowadzić do nieoczekiwanych konsekwencji. Jeżeli niemiecka prokuratura uzna, że ktoś świadomie i niezgodnie z prawdą oskarżył inną osobę, może wszcząć postępowanie karne za Falsche Verdächtigung gemäß § 164 StGB.

Takie sprawy pojawiają się między innymi podczas konfliktów w pracy, sporów rodzinnych, rozliczeń finansowych i kłótni sąsiedzkich. Szczególnie trudna jest sytuacja, gdy osoba zgłaszająca przestępstwo rzeczywiście wierzyła w swoje podejrzenia, ale później okazały się one nieprawdziwe.

Nie każde błędne oskarżenie stanowi przestępstwo. Niemieckie prawo wymaga udowodnienia, że sprawca działał świadomie wbrew prawdzie.

Rechtsanwalt Andreas Junge, Fachanwalt für Strafrecht, reprezentuje polskich obywateli oskarżonych o Falsche Verdächtigung, Vortäuschen einer Straftat, falsche Strafanzeige oraz inne przestępstwa w Niemczech.

Praktyczny przykład – polski pracownik oskarżony o fałszywe zawiadomienie

Polski pracownik magazynu mieszka w Berlinie. Od kilku miesięcy pozostaje w konflikcie z niemieckim przełożonym dotyczącym nadgodzin i niewypłaconego wynagrodzenia.

Pewnego dnia z szafki pracownika znika koperta zawierająca 1.500 euro. Mężczyzna podejrzewa przełożonego, ponieważ wcześniej widział go w pobliżu szafek pracowniczych.

Zawiadamia policję i wskazuje przełożonego jako podejrzanego.

Policja rozpoczyna dochodzenie. Kilka tygodni później okazuje się jednak, że pieniądze zabrał inny pracownik.

Przełożony twierdzi teraz, że Polak celowo go pomówił, aby zemścić się za konflikt dotyczący wynagrodzenia.

Składa zawiadomienie o Falsche Verdächtigung gemäß § 164 StGB.

Polski pracownik otrzymuje Anhörungsbogen wegen falscher Verdächtigung.

Jest zaskoczony. Przecież rzeczywiście stracił pieniądze i był przekonany, że przełożony może mieć związek z kradzieżą.

Najważniejsze pytanie brzmi: Czy pracownik świadomie przedstawił nieprawdziwe oskarżenie, czy jedynie zgłosił podejrzenie, które później się nie potwierdziło?

Co oznacza Falsche Verdächtigung gemäß § 164 StGB?

§ 164 StGB – Falsche Verdächtigung przewiduje odpowiedzialność karną za świadome, niezgodne z prawdą podejrzewanie innej osoby o określony bezprawny czyn lub naruszenie obowiązków służbowych przed właściwymi organami albo publicznie, w warunkach określonych ustawą.

Istotne jest, że sprawca musi działać wiedząc, że oskarżenie jest nieprawdziwe.

Ponadto zachowanie musi być ukierunkowane na spowodowanie lub kontynuowanie postępowania urzędowego albo innych przewidzianych prawem działań przeciwko wskazanej osobie.

Nie wystarczy więc, że zgłoszone podejrzenie okazało się błędne.

Jaka kara grozi za Falsche Verdächtigung w Niemczech?

Za podstawowy przypadek Falsche Verdächtigung gemäß § 164 StGB grozi grzywna albo kara pozbawienia wolności do pięciu lat.

W szczególnych przypadkach, zwłaszcza gdy fałszywe oskarżenie służy uzyskaniu korzyści związanej z instytucją świadka koronnego w rozumieniu niemieckich przepisów, ustawodawca przewiduje surowsze sankcje.

W praktyce znaczenie mają treść zawiadomienia, sposób działania podejrzanego oraz skutki fałszywego oskarżenia.

Wider besseres Wissen – dlaczego świadomość nieprawdy jest kluczowa?

Jednym z najważniejszych elementów § 164 StGB jest sformułowanie wider besseres Wissen.

Oznacza ono działanie ze świadomością, że przedstawiane oskarżenie jest nieprawdziwe.

Jeżeli ktoś rzeczywiście uważa, że inna osoba mogła popełnić przestępstwo, samo późniejsze niepotwierdzenie podejrzenia nie wystarcza do skazania.

W naszym przykładzie polski pracownik mógł błędnie podejrzewać przełożonego, ale nie oznacza to automatycznie, że świadomie kłamał.

Dlatego obrona powinna ustalić, jakimi informacjami podejrzany dysponował w chwili składania zawiadomienia.

Falsche Strafanzeige – kiedy zawiadomienie na policję staje się przestępstwem?

Każdy może zawiadomić policję o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Problem powstaje wtedy, gdy osoba zgłaszająca świadomie przedstawia nieprawdziwe okoliczności i celowo obciąża niewinną osobę.

Przykładowo ktoś może zgłosić kradzież telefonu i wskazać konkretnego współpracownika, mimo że wie, iż telefon pozostawił we własnym mieszkaniu.

W takim przypadku może powstać zarzut Falsche Verdächtigung.

Inaczej należy ocenić sytuację, gdy zgłaszający rzeczywiście utracił telefon i na podstawie konkretnych okoliczności podejrzewał określoną osobę.

Fałszywe oskarżenie pracodawcy o kradzież lub oszustwo

Falsche Verdächtigung am Arbeitsplatz może dotyczyć konfliktów pomiędzy pracownikiem a przełożonym.

Wyobraźmy sobie, że polski pracownik zgłasza policji podejrzenie, iż pracodawca przywłaszczył jego pieniądze.

Pracodawca zaprzecza i twierdzi, że oskarżenie jest formą zemsty.

Nie wystarczy jednak wykazać, że pracodawca nie popełnił zarzucanego czynu.

Dla skazania pracownika trzeba udowodnić, że świadomie przedstawił nieprawdziwe oskarżenie i spełnione zostały pozostałe przesłanki przepisu.

Falsche Verdächtigung gegen den Ex-Partner – konflikt po rozstaniu

Postępowania dotyczące Falsche Verdächtigung mogą pojawiać się również po rozstaniu.

Przykładowo jeden z byłych partnerów zgłasza policji podejrzenie przemocy albo kradzieży.

Jeżeli dochodzenie zostanie umorzone, druga osoba może twierdzić, że zawiadomienie było celowo fałszywe.

Samo umorzenie wcześniejszego postępowania nie dowodzi jednak świadomego fałszywego oskarżenia.

Konieczna jest odrębna analiza wiedzy i zamiaru osoby składającej zawiadomienie.

Falsche Verdächtigung a Vortäuschen einer Straftat – jaka jest różnica?

§ 164 StGB – Falsche Verdächtigung dotyczy przede wszystkim świadomego, nieprawdziwego obciążania konkretnej osoby.

Natomiast § 145d StGB – Vortäuschen einer Straftat obejmuje określone przypadki świadomego wprowadzania organów w błąd co do popełnienia przestępstwa lub jego uczestników.

Przykładowo ktoś może zgłosić fikcyjną kradzież samochodu, chociaż wie, że do żadnej kradzieży nie doszło.

W zależności od okoliczności może to prowadzić do zarzutu Vortäuschen einer Straftat, a w określonych sytuacjach również do innych zarzutów.

Czy nieprawdziwe zeznania świadka oznaczają Falsche Verdächtigung?

Nie każda nieprawdziwa wypowiedź świadka stanowi automatycznie Falsche Verdächtigung.

W zależności od sytuacji mogą mieć zastosowanie również przepisy dotyczące Falsche uneidliche Aussage gemäß § 153 StGB albo Meineid gemäß § 154 StGB.

Znaczenie ma między innymi to, przed jakim organem składano zeznania, jaka była ich treść oraz czy świadek działał umyślnie.

Dlatego konieczne jest dokładne ustalenie właściwej kwalifikacji prawnej.

WhatsApp i wiadomości jako dowody fałszywego oskarżenia

W sprawach dotyczących Falsche Verdächtigung istotne mogą być wiadomości wysyłane przed złożeniem zawiadomienia.

Przykładowo prokuratura może analizować, czy podejrzany zapowiadał zemstę albo groził drugiej osobie zgłoszeniem na policję.

Nie każda emocjonalna wiadomość dowodzi jednak świadomego fałszywego oskarżenia.

Należy sprawdzić pełny kontekst korespondencji, autentyczność wiadomości oraz ich rzeczywiste znaczenie.

Aussage gegen Aussage – słowo przeciwko słowu

W wielu sprawach o Falsche Verdächtigung występują sprzeczne relacje.

Jedna osoba twierdzi, że zgłosiła prawdziwe podejrzenie. Druga uważa, że została celowo pomówiona.

W takich sytuacjach szczególne znaczenie ma analiza wcześniejszych konfliktów, dokumentów, wiadomości, zeznań świadków oraz okoliczności złożenia zawiadomienia.

Nie można automatycznie uznać winy tylko dlatego, że pierwotne oskarżenie okazało się nieuzasadnione.

Anhörungsbogen wegen Falscher Verdächtigung – co zrobić?

Osoba podejrzana o Falsche Verdächtigung w Niemczech ma prawo do odmowy składania wyjaśnień.

Przed przedstawieniem stanowiska warto uzyskać Akteneinsicht, czyli wgląd do akt postępowania.

Obrońca może sprawdzić treść pierwotnego zawiadomienia, dokumentację wcześniejszego dochodzenia oraz dowody dotyczące świadomości podejrzanego.

Dopiero wtedy można ocenić, czy istnieją podstawy do przypisania wider besseres Wissen.

Strafbefehl wegen Falsche Verdächtigung – ważny termin

W określonych przypadkach sąd może wydać Strafbefehl, czyli nakaz karny bez przeprowadzenia rozprawy.

Termin na wniesienie Einspruch gegen Strafbefehl wynosi zasadniczo dwa tygodnie od doręczenia.

Zignorowanie nakazu może doprowadzić do jego uprawomocnienia.

Czy postępowanie za Falsche Verdächtigung może zostać umorzone?

Tak. Jeżeli nie ma wystarczających dowodów popełnienia przestępstwa, możliwe jest umorzenie postępowania zgodnie z § 170 ust. 2 StPO.

W odpowiednich przypadkach mogą również wchodzić w grę inne przewidziane prawem sposoby zakończenia postępowania.

W naszym przykładzie najważniejsze będzie ustalenie, czy polski pracownik rzeczywiście wiedział, że przełożony nie ukradł pieniędzy.

Jeżeli zgłosił jedynie błędne, ale rzeczywiste podejrzenie, może to zasadniczo zmienić ocenę sprawy.

Rechtsanwalt Andreas Junge – adwokat od Falsche Verdächtigung w Niemczech

Rechtsanwalt Andreas Junge jest Fachanwalt für Strafrecht i reprezentuje polskich obywateli w postępowaniach karnych na terenie całych Niemiec.

Prowadzi obronę w sprawach dotyczących Falsche Verdächtigung gemäß § 164 StGB, falsche Strafanzeige, Vortäuschen einer Straftat, fałszywych oskarżeń w miejscu pracy oraz konfliktów rodzinnych.

W takich postępowaniach szczególne znaczenie mają Akteneinsicht, analiza pierwotnego zawiadomienia, ocena zeznań świadków oraz ustalenie, czy podejrzany rzeczywiście działał ze świadomością nieprawdy.

W prowadzonych przez Rechtsanwalt Andreas Junge porównywalnych sprawach ponadprzeciętnie wiele postępowań kończy się umorzeniem. Wynik konkretnej sprawy zależy jednak od jej indywidualnych okoliczności.

Osoby, które otrzymały Anhörungsbogen, wezwanie policji albo Strafbefehl wegen Falscher Verdächtigung, mogą szybko skontaktować się z kancelarią poprzez formularz kontaktowy na anwalt.de.

Kontakt możliwy jest również e-mailem: junge@jhb.legal, telefonicznie pod numerem 0179 2346907 albo w kancelarii pod numerem 030 39839032.

Falsche Verdächtigung w Niemczech – błędne podejrzenie nie oznacza przestępstwa

Fałszywe oskarżenie w Niemczech może prowadzić do grzywny, skazania, a w poważniejszych przypadkach również do kary pozbawienia wolności.

Nie każde nieprawdziwe zawiadomienie jest jednak przestępstwem.

Kluczowe jest ustalenie, czy podejrzany świadomie oskarżył niewinną osobę, czy jedynie przedstawił podejrzenie, które później się nie potwierdziło.

Dlatego po otrzymaniu pisma z policji lub prokuratury warto szybko skontaktować się z Fachanwalt für Strafrecht Andreas Junge i sprawdzić możliwość skutecznej obrony oraz umorzenia postępowania karnego w Niemczech.