Opór wobec policji w Niemczech – Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte i postępowanie karne przeciwko Polakom
Zarzut Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte w Niemczech, czyli opór wobec funkcjonariusza zgodnie z § 113 StGB, może pojawić się bardzo szybko podczas kontroli policyjnej w Niemczech, zatrzymania, przeszukania albo innej interwencji policji.
Czasami wystarczy kilka sekund chaotycznej sytuacji, podczas której podejrzany wyrywa rękę, odpycha funkcjonariusza albo próbuje uniemożliwić założenie kajdanek, aby rozpoczęło się postępowanie karne za opór wobec policji w Niemczech.
Dla polskiego obywatela problem może być szczególnie poważny, jeżeli nie rozumie dokładnie poleceń wydawanych po niemiecku albo w stresującej sytuacji błędnie interpretuje zachowanie funkcjonariuszy.
Nie każde cofnięcie ręki, sprzeciwienie się poleceniu czy nerwowe zachowanie oznacza jednak automatycznie Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte.
Trzeba dokładnie ustalić, co zrobił podejrzany, jak zachowywali się policjanci, jaka czynność służbowa była wykonywana oraz czy doszło do użycia przemocy lub groźby jej użycia.
Rechtsanwalt Andreas Junge jest Fachanwalt für Strafrecht i reprezentuje polskich obywateli w postępowaniach karnych w Niemczech. Obrona prowadzona jest przed policją, prokuraturami i sądami na terenie całych Niemiec.
Praktyczny przykład – polski kierowca podczas kontroli policyjnej w Niemczech
Wyobraźmy sobie następującą sytuację.
Polski pracownik jedzie wieczorem samochodem w Niemczech.
Zostaje zatrzymany przez patrol policji.
Funkcjonariusze podejrzewają, że wcześniej doszło do sprzeczki na parkingu. Kierowca jest zdenerwowany i tylko częściowo rozumie język niemiecki.
Policjant nakazuje mu wysiąść z samochodu.
Mężczyzna wykonuje polecenie.
Następnie jeden z funkcjonariuszy chwyta go za rękę. Polski kierowca nie rozumie, dlaczego policjant go przytrzymuje.
Instynktownie cofa rękę i odsuwa się.
Policjant ponownie próbuje go przytrzymać.
Dochodzi do krótkiej szarpaniny.
Według późniejszej notatki policyjnej mężczyzna mocno wyrywał ręce, napinał ciało i próbował odepchnąć jednego z funkcjonariuszy.
Po kilku sekundach zostaje obezwładniony.
Kilka tygodni później otrzymuje pismo dotyczące postępowania karnego wegen Widerstands gegen Vollstreckungsbeamte gemäß § 113 StGB.
Podejrzany jest zaskoczony.
Twierdzi:
„Nie chciałem walczyć z policją. Nie rozumiałem, dlaczego mnie chwytają. Chciałem tylko zabrać rękę”.
Właśnie różnica pomiędzy tymi wersjami wydarzeń może mieć zasadnicze znaczenie dla całego postępowania karnego w Niemczech.
Co oznacza Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte zgodnie z § 113 StGB?
§ 113 StGB – Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte chroni funkcjonariuszy wykonujących określone czynności służbowe.
Przepis obejmuje sytuację, w której ktoś podczas takiej czynności stawia funkcjonariuszowi opór przy użyciu przemocy albo groźby użycia przemocy.
Nie każdy sprzeciw wobec policji automatycznie spełnia więc znamiona tego przestępstwa.
Dla oceny odpowiedzialności bardzo ważne jest ustalenie, na czym konkretnie polegało zachowanie podejrzanego.
Samo niezadowolenie z kontroli policyjnej nie oznacza jeszcze § 113 StGB
Osoba kontrolowana może być zdenerwowana.
Może kwestionować działania policji.
Może również pytać, dlaczego jest zatrzymywana.
Nie oznacza to jeszcze automatycznie Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte.
Dla odpowiedzialności na podstawie § 113 StGB konieczne jest spełnienie ustawowych przesłanek, w szczególności odpowiedniej formy oporu.
Czy wyrwanie ręki policjantowi oznacza Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte?
To zależy od konkretnego przebiegu zdarzenia.
W praktyce bardzo istotne jest ustalenie, czy podejrzany jedynie wykonał krótki ruch, czy świadomie używał siły w celu przeciwstawienia się wykonywanej czynności.
W naszym przykładzie należy więc dokładnie zbadać jak długo trwała szarpanina, jak silny był opór, dlaczego policjant chwycił podejrzanego oraz co wydarzyło się bezpośrednio wcześniej.
Kilka sekund interwencji może mieć zasadnicze znaczenie dla późniejszej kwalifikacji prawnej.
Napinanie ciała podczas zakładania kajdanek
W aktach policyjnych w sprawach o Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte często pojawiają się sformułowania takie jak:
„Beschuldigter sperrte sich gegen die Maßnahme”.
„Er versteifte seinen Körper”.
„Er riss seine Arme weg”.
Dla obrony samo takie sformułowanie nie powinno kończyć analizy.
Trzeba dokładnie ustalić, jakie ruchy rzeczywiście wykonywał podejrzany i czy można je prawnie zakwalifikować jako opór przy użyciu przemocy.
Bariera językowa podczas kontroli policji w Niemczech
W praktycznym przykładzie polski kierowca tylko częściowo rozumie język niemiecki.
Policjant wydaje mu kilka szybkich poleceń.
Podejrzany może nie wiedzieć, czy ma zostać przeszukany, zatrzymany czy jedynie przesunąć się w inne miejsce.
Bariera językowa podczas kontroli policyjnej w Niemczech nie oznacza automatycznie braku odpowiedzialności.
Może jednak mieć znaczenie przy ocenie tego, co podejrzany rozumiał, jaki był jego zamiar oraz dlaczego zachował się w określony sposób.
Odepchnięcie policjanta może prowadzić do poważniejszego zarzutu
Sytuacja staje się poważniejsza, jeżeli podejrzany nie tylko wyrywa rękę, ale wykonuje ruch bezpośrednio skierowany przeciwko funkcjonariuszowi.
Wtedy obok § 113 StGB – Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte może pojawić się zarzut tätlicher Angriff auf Vollstreckungsbeamte zgodnie z § 114 StGB.
Rozróżnienie obu przepisów ma bardzo duże znaczenie dla możliwych konsekwencji karnych.
Tätlicher Angriff auf Vollstreckungsbeamte zgodnie z § 114 StGB
§ 114 StGB dotyczy tätlicher Angriff auf Vollstreckungsbeamte, czyli czynnego ataku na funkcjonariusza podczas wykonywania czynności służbowej.
Nie należy automatycznie utożsamiać każdego przypadku Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte z tätlicher Angriff.
W praktyce dokładny przebieg kilku sekund zdarzenia może zdecydować o kwalifikacji prawnej.
Dlatego szczególnie ważne jest ustalenie, czy podejrzany rzeczywiście wykonał ruch skierowany przeciwko funkcjonariuszowi, czy jedynie próbował uwolnić własną rękę albo wycofać się z uchwytu.
Jaka kara grozi za Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte?
Za podstawowy przypadek Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte zgodnie z § 113 StGB grozi grzywna albo kara pozbawienia wolności do trzech lat.
W szczególnie poważnych przypadkach możliwe są znacznie surowsze konsekwencje.
Dlatego zarzutu oporu wobec policji w Niemczech nie należy lekceważyć nawet wtedy, gdy podczas zdarzenia nikt nie został ranny.
Jaka kara grozi za tätlichen Angriff auf Vollstreckungsbeamte?
Znacznie poważniejsze konsekwencje może mieć tätlicher Angriff auf Vollstreckungsbeamte zgodnie z § 114 StGB.
W podstawowym przypadku przepis przewiduje karę pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat.
Już z tego powodu prawidłowe rozgraniczenie § 113 StGB i § 114 StGB może mieć ogromne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.
Uderzenie policjanta może prowadzić do kilku zarzutów
Jeżeli podczas interwencji policjant zostanie uderzony, sprawa może nie ograniczać się do § 113 StGB albo § 114 StGB.
W zależności od okoliczności może dodatkowo pojawić się zarzut Körperverletzung, czyli uszkodzenia ciała.
Wtedy trzeba dokładnie ustalić jaki ruch wykonał podejrzany, czy funkcjonariusz został trafiony, czy odniósł obrażenia oraz czy działanie było zamierzone.
Przypadkowe uderzenie policjanta podczas szarpaniny
Wyobraźmy sobie, że podczas zakładania kajdanek podejrzany gwałtownie obraca ciało.
Jego łokieć trafia policjanta w twarz.
Sam fakt fizycznego kontaktu nie odpowiada jeszcze na wszystkie pytania dotyczące odpowiedzialności karnej.
Trzeba ustalić, czy podejrzany chciał uderzyć funkcjonariusza, czy kontakt nastąpił podczas chaotycznej szarpaniny oraz jaki dokładnie ruch został wykonany.
Bodycam jako dowód w sprawie przeciwko policji
Bardzo duże znaczenie w takich postępowaniach mogą mieć nagrania z Bodycam, monitoringu albo telefonów świadków.
Nagranie może pokazać jak rozpoczęła się interwencja, jakie polecenia wydawali policjanci, jak zachowywał się podejrzany oraz czy rzeczywiście wykonał ruch skierowany przeciwko funkcjonariuszowi.
Materiał wideo może również umożliwić porównanie rzeczywistego przebiegu zdarzenia z późniejszym opisem znajdującym się w aktach.
Nagranie świadka telefonem może mieć ogromne znaczenie
Do interwencji może dojść na stacji benzynowej, dworcu, parkingu, ulicy albo przed klubem.
Inne osoby mogą nagrywać zdarzenie telefonem.
Takie nagranie może mieć istotną wartość dowodową.
Jeżeli wiadomo, że świadek posiada film, należy rozważyć jego możliwie szybkie zabezpieczenie.
Zeznania policjantów powinny zostać dokładnie porównane
W sprawie może zeznawać dwóch albo więcej funkcjonariuszy.
Nie oznacza to automatycznie, że ich relacje będą identyczne.
Jeden policjant może twierdzić, że podejrzany go odepchnął.
Drugi może opisywać jedynie wyrywanie ręki.
Dlatego po uzyskaniu Akteneinsicht trzeba dokładnie porównać poszczególne zeznania i zestawić je z pozostałymi dowodami.
Dokumentacja obrażeń funkcjonariusza
Jeżeli policjant twierdzi, że został ranny, w aktach mogą znajdować się zdjęcia obrażeń, dokumentacja medyczna albo opis dolegliwości.
Także wtedy trzeba sprawdzić, czy charakter stwierdzonych obrażeń odpowiada opisywanemu przebiegowi zdarzenia.
Może to być szczególnie istotne, jeżeli równocześnie zarzucana jest Körperverletzung.
Czy policja może użyć siły?
W określonych sytuacjach niemiecka policja może stosować środki przymusu.
Dla postępowania karnego za Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte znaczenie może mieć jednak również to, jakiego rodzaju czynność wykonywali funkcjonariusze oraz czy została ona przeprowadzona zgodnie z prawem.
Obrona nie powinna więc ograniczać się wyłącznie do zachowania podejrzanego.
Legalność czynności policji a § 113 StGB
Przy § 113 StGB legalność wykonywanej czynności służbowej ma szczególne znaczenie.
Dlatego trzeba sprawdzić jaką czynność wykonywała policja, na jakiej podstawie prawnej działała oraz czy zostały spełnione wymagane warunki jej przeprowadzenia.
W określonych przypadkach może to mieć bezpośrednie znaczenie dla odpowiedzialności karnej za Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte.
Kontrola drogowa może szybko przerodzić się w postępowanie karne
Wiele spraw rozpoczyna się od zwykłej kontroli drogowej w Niemczech.
Kierowca zostaje poproszony o dokumenty.
Następnie policja podejrzewa alkohol, narkotyki albo inne naruszenie.
Kierowca staje się coraz bardziej zdenerwowany.
Dochodzi do dyskusji, a następnie próby zatrzymania.
Kilka minut później może pojawić się zarzut Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte.
Dlatego należy analizować całe zdarzenie, a nie wyłącznie jego końcowe sekundy.
Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte podczas zatrzymania
Podobny problem może pojawić się podczas Festnahme, czyli zatrzymania.
Podejrzany może próbować odejść, cofać ręce albo nie wykonywać określonych poleceń.
Nie każde takie zachowanie ma jednak identyczne znaczenie prawne.
Decydujące jest dokładne ustalenie sposobu działania, intensywności oporu oraz okoliczności całej interwencji.
Hausdurchsuchung i zarzut oporu wobec policji
Do zarzutu Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte może dojść również podczas Hausdurchsuchung, czyli przeszukania mieszkania lub firmy.
Wyobraźmy sobie, że policjanci rano wchodzą do mieszkania.
Podejrzany jest zaskoczony i próbuje zamknąć drzwi.
Dochodzi do przepychanki.
W takiej sytuacji trzeba dokładnie ustalić czy podejrzany wiedział, że ma do czynienia z policją, jakie polecenia otrzymał oraz jaki dokładnie charakter miało jego zachowanie.
Alkohol podczas interwencji policyjnej
Wiele interwencji policyjnych odbywa się po spożyciu alkoholu.
Podejrzany może być silnie nietrzeźwy i reagować impulsywnie.
Alkohol nie oznacza automatycznie braku odpowiedzialności karnej.
W przypadku znacznej nietrzeźwości może jednak pojawić się konieczność dokładniejszej analizy zdolności podejrzanego do rozpoznania znaczenia swojego czynu i kierowania swoim zachowaniem.
Zarzut przeciwko kilku osobom jednocześnie
Wyobraźmy sobie, że policja interweniuje wobec grupy osób.
Dochodzi do zamieszania.
Kilka osób znajduje się bardzo blisko funkcjonariuszy.
Później w aktach pojawia się zarzut, że dwóch podejrzanych wspólnie stawiało opór.
W takim przypadku szczególnie ważne jest indywidualne ustalenie co dokładnie zrobiła każda konkretna osoba.
Sama obecność obok innej osoby stawiającej opór nie oznacza automatycznie odpowiedzialności za jej zachowanie.
Besonders schwerer Fall des Widerstands – szczególnie poważny przypadek
W określonych sytuacjach § 113 StGB przewiduje surowszą odpowiedzialność za szczególnie poważne przypadki.
Może chodzić między innymi o określone sytuacje związane z bronią lub innym niebezpiecznym narzędziem, stworzeniem poważnego zagrożenia dla funkcjonariusza albo wspólnym działaniem z inną osobą.
W takich przypadkach możliwy wymiar kary jest znacznie wyższy.
Dlatego kwalifikacja jako besonders schwerer Fall des Widerstands gegen Vollstreckungsbeamte powinna zostać dokładnie zweryfikowana.
Narzędzie przy pracowniku budowlanym może mieć znaczenie
Ten problem może być szczególnie istotny dla polskich pracowników wykonujących zawody techniczne.
Wyobraźmy sobie polskiego montera, który po pracy nadal ma przy sobie nóż roboczy albo inne narzędzie.
Podczas interwencji dochodzi do szarpaniny.
Jeżeli przy podejrzanym znajduje się przedmiot mogący zostać zakwalifikowany jako broń albo niebezpieczne narzędzie, może to mieć znaczenie dla oceny prawnej.
Trzeba jednak dokładnie ustalić jaki to był przedmiot, gdzie się znajdował oraz jaki związek miał z konkretnym zdarzeniem.
Wspólne działanie z inną osobą
Znaczenie dla kwalifikacji może mieć również sytuacja, w której kilka osób wspólnie przeciwstawia się funkcjonariuszom.
Nie oznacza to jednak, że każda interwencja policji wobec grupy osób automatycznie prowadzi do surowszej odpowiedzialności.
Trzeba wykazać odpowiednie wspólne działanie konkretnych osób.
Nie składaj pochopnych wyjaśnień na policji
Osoba podejrzana ma prawo do odmowy składania wyjaśnień w Niemczech.
W sprawach dotyczących Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte spontaniczne wyjaśnienia mogą być szczególnie ryzykowne.
Zdanie:
„Tak, wyrwałem rękę, bo nie chciałem, żeby zakładali mi kajdanki”
może zostać później wykorzystane jako istotny element materiału dowodowego.
Dlatego przed przedstawieniem szczegółowej wersji wydarzeń warto najpierw ustalić, co dokładnie znajduje się w aktach postępowania.
Akteneinsicht – najpierw trzeba poznać dowody
Jednym z najważniejszych kroków obrony jest uzyskanie Akteneinsicht, czyli wglądu do akt.
Dopiero wtedy można sprawdzić co zeznali policjanci, czy istnieje nagranie Bodycam, czy zabezpieczono monitoring, jakie obrażenia zostały udokumentowane oraz jak prokuratura opisuje zachowanie podejrzanego.
Bez znajomości tych informacji składanie szczegółowych wyjaśnień może być przedwczesne.
Jak wygląda obrona w naszym praktycznym przykładzie?
W przypadku polskiego kierowcy należałoby najpierw ustalić dokładny przebieg kontroli.
Trzeba sprawdzić, dlaczego policjant chwycił podejrzanego za rękę.
Następnie należy ustalić, jakie polecenia zostały wcześniej wydane oraz czy podejrzany je rozumiał.
Kluczowe jest następnie odtworzenie samego ruchu.
Czy podejrzany jedynie cofnął rękę?
Czy aktywnie wyrywał się przez dłuższy czas?
Czy odepchnął policjanta?
Czy wykonał ruch skierowany bezpośrednio przeciwko funkcjonariuszowi?
Czy funkcjonariusz odniósł obrażenia?
Czy istnieje nagranie Bodycam albo monitoring?
Dopiero odpowiedzi na te pytania pozwalają ocenić, czy rzeczywiście spełnione są znamiona § 113 StGB, czy pojawia się zarzut § 114 StGB, czy też materiał dowodowy pozostawia istotne wątpliwości.
Widerstand czy tätlicher Angriff – różnica może zdecydować o sprawie
Jednym z najważniejszych zadań obrony jest dokładne rozgraniczenie Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte nach § 113 StGB od tätlicher Angriff auf Vollstreckungsbeamte nach § 114 StGB.
Nie każdy kontakt fizyczny z policjantem powinien być automatycznie traktowany w identyczny sposób.
Trzeba dokładnie odtworzyć ruchy podejrzanego i cały przebieg interwencji.
Kilka sekund nagrania może mieć większe znaczenie niż ogólne określenie użyte później w protokole policyjnym.
Czy postępowanie za Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte może zostać umorzone?
Nie każde postępowanie karne za Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte w Niemczech musi zakończyć się skazaniem.
W zależności od sprawy może okazać się, że nie można wystarczająco udowodnić wymaganej formy oporu, przebieg zdarzenia wygląda inaczej niż w pierwszej notatce policyjnej, nagranie nie potwierdza zarzutu albo istnieją inne istotne problemy dowodowe lub prawne.
W takich przypadkach należy dokładnie sprawdzić możliwość umorzenia postępowania karnego w Niemczech.
Rechtsanwalt Andreas Junge – obrona Polaków w sprawach o Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte
Rechtsanwalt Andreas Junge jest Fachanwalt für Strafrecht i posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu postępowań karnych przeciwko Polakom w Niemczech.
Reprezentuje klientów między innymi w sprawach dotyczących Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte, § 113 StGB, tätlicher Angriff auf Vollstreckungsbeamte, § 114 StGB, Körperverletzung oraz innych zarzutów powstających podczas interwencji policyjnych w Niemczech.
Obrona prowadzona jest przed policją, prokuraturami i sądami na terenie całych Niemiec.
W takich sprawach szczególnie ważne jest szybkie uzyskanie Akteneinsicht, zabezpieczenie dostępnych nagrań oraz dokładne porównanie zeznań funkcjonariuszy z obiektywnymi dowodami.
W prowadzonych przez Rechtsanwalt Andreas Junge porównywalnych sprawach ponadprzeciętnie wiele postępowań kończy się umorzeniem. Nie stanowi to gwarancji wyniku konkretnej sprawy, ponieważ każda sprawa zależy od indywidualnych okoliczności oraz materiału dowodowego.
Opór wobec policji w Niemczech – kilka sekund może zdecydować o całym postępowaniu
Praktyczny przykład pokazuje, dlaczego zarzut Widerstand gegen Vollstreckungsbeamte w Niemczech wymaga szczegółowej analizy.
Nie wystarczy stwierdzić, że podczas interwencji doszło do fizycznego kontaktu pomiędzy podejrzanym a policjantem.
Trzeba dokładnie ustalić co zrobił podejrzany, jakiej siły użył, dlaczego doszło do kontaktu, jaką czynność wykonywali funkcjonariusze, czy istniała bariera językowa, czy dostępne są nagrania oraz czy zachowanie rzeczywiście spełnia ustawowe znamiona przestępstwa.
Szczególnie ważna jest prawidłowa granica pomiędzy Widerstand nach § 113 StGB a znacznie poważniejszym zarzutem tätlicher Angriff nach § 114 StGB.
Wczesne zaangażowanie doświadczonego adwokata prawa karnego w Niemczech pozwala uzyskać Akteneinsicht, przeanalizować zeznania policjantów, nagrania Bodycam, monitoring i dokumentację medyczną oraz przygotować indywidualną strategię obrony.
Dla polskiego podejrzanego może to mieć zasadnicze znaczenie dla zakwestionowania zarzutu, uniknięcia surowszej kwalifikacji prawnej oraz – jeżeli pozwala na to materiał dowodowy – osiągnięcia umorzenia postępowania karnego w Niemczech.